PAGINA 10 DE IJSSELBODE – NIEUWS- EN ADVERTENTIEWEEKBLAD VOOR DE IJSSELSTREEK Wegkapelletje Waardsedijk Het is u bij een van uw fi etstochten in de omgeving van Oudewater vast wel eens opgevallen: het wegkapelletje aan de Waardsedijk. In de van oudsher katholieke provincies Noord-Brabant en Limburg zie je er vele langs de weg, maar hier, in onze provincie Utrecht, maar zelden. In Achthoven, vlak bij de Mussertbrug, bevindt er zich sinds 1935 ook een. De laatste tijd is men erg druk het kapelletje aan de Waardsedijk op te knappen, vandaar dat het onze aandacht heeft bij ‘ff z@ppen naar de vorige eeuw’. (deel 98) 11 FEBRUARI 2020 Wout van Kouwen is ruim 35 jaar onderwijzer geweest op de Mariaschool. Hij wist zijn leerlingen altijd te boeien met mooie geschiedenisverhalen. Niet alleen wat betreft de vaderlandse geschiedenis, maar ook de historie van Oudewater kwam ruimschoots aan bod. Hij heeft een aantal van die Oudewaterse geschiedenisverhalen voor u op papier gezet, wij zijn ervan overtuigd dat wij daar menig geelbuik, maar ook de andere lezers, een plezier mee zullen doen. De volgende afl evering verschijnt over een maand, de redactie wenst u veel leesplezier. Wilt u reageren, heeft u tips, extra informatie of materiaal, mail dan naar: wout.van.kouwen@hotmail.com door Wout van Kouwen Grote processies in oktober De parochianen van de Mien Bode-Duits St. Franciscuskerk hadden meteen de smaak te pakken. Men riep in het parochieblad Nova van september 1960 allen op tot een stille tocht naar het wegkapelletje. Van Doopkapel naar Mariakapel Als we vanuit het portaal rechtsaf de St. Franciscuskerk binnenstappen, komen we in de Mariakapel. Oorspronkelijk was dit de Doopkapel. Net zoals de christen zijn gang van het geloof begint door het doopsel, zo begint men de gang door de kerk via de doopkapel. Op weg naar die kapel is aan de rechterkant een glas-in-loodraam van Johannes de Doper te zien tijdens zijn onderricht aan het volk. Ook de twee ramen in de kapel zelf verwijzen naar het doopsel. Op het ene raam zien we de uittocht van het Joodse volk, onder leiding van Mozes, uit de slavernij van Egypte. Dit verhaal wordt gezien als een voorafbeelding van de doop. Op het andere raam zien we een afbeelding van Johannes de Doper die Jezus doopt in de Jordaan. Maar het moest in de jaren ‘60 ineens allemaal anders. De toenmalige pastoor Saes vond dat de doopvont voorin de kerk moest komen en dat de doopkapel omgebouwd moest worden tot een Mariakapel. De oude monumentale doopvont werd verplaatst naar het kerkhof, waar hij langs het pad naar de kapel nog steeds te bewonderen is. In de kerk werd voorin een eenvoudiger, verplaatsbaar exemplaar geplaatst. Het kapelletje aan de Waardsedijk Maar in de doopkapel stond al een klein Mariabeeldje. Het was een Fatimabeeldje dat in 1951 door de veilig teruggekeerde Indiëgangers was aangeboden aan de kerk uit dankbaarheid voor hun veilige thuiskomst. Dit beeldje verwijst naar de verschijningen van Maria te Fatima in Portugal aan drie herderskinderen in 1917. Nu de doopkapel een Mariakapel werd, was het kleine beeldje niet meer toereikend. Er moest een groot Mariabeeld komen. Dat werd een beeld uit de vorige kerk die gestaan heeft aan Het Heilig Leven. Dit beeld van houtsnijwerk, dat nu zo’n 200 jaar oud is, werd in een atelier te Utrecht tegen de kosten van 300 gulden gerestaureerd. Maar wat nu te doen met het kleine beeldje. Het was nog geen tien jaar geleden met een prachtige plaquette erbij aan de kerk aangeboden. Dat kon natuurlijk niet zomaar naar de parochiële zolder verdwijnen. Dat zou de Oud-Indiëgangers schofferen. Ook hier moest dus naar goed Nederlands gebruik ‘gepolderd’ worden. De plaquette mocht blijven en voor het beeldje werd een wegkapelletje gemaakt dat geplaatst moest worden aan de Waardsedijk. Het was altijd al een wens van pastoor Saes geweest dat er, net als in zijn geboortestreek in Limburg, ook hier een wegkapelletje zou komen. Tegenwoordig zouden we spreken van een ‘win-win’ situatie. Aan de slag! Pastoor Saes, hij was van 1956 tot en met 1961 pastoor in Oudewater. Als volgeling van St. Franciscus van Assisi draagt hij hier het bruine habijt van de franciscaner orde. Daarbij past een wit koord voorzien van drie knopen om te herinneren aan de drie geloften: gehoorzaamheid, kuisheid en armoede. Het was nog in de nadagen van Het Rijke Roomse Leven, dus verschillende parochianen werden als vrijwilligers aangewezen om dat wegkapelletje te realiseren. Door jongens van Sluis en Van Jaarsveld werd een heg gerooid, grond aangevoerd en geëffend. Met de door A. Hoogenboom geschonken misbakstenen werd de onderbouw gereed gemaakt. In de werkplaats van de Gebroeders Rietveld in de Rootstraat werd een kapelletje vervaardigd van speciaal hout: Oregon Pine (naaldhout dat groeit in Noord-Amerika). De aanleg van de verlichting was een geschenk van Anton Duits. Op zaterdagavond 13 augustus 1960 werd het Fatimabeeldje in een grote processie vanaf de St. Franciscuskerk naar zijn nieuwe bestemming gebracht. Met pastoor Saes voorop, liepen vele gelovigen en meisjes van de Mariaschool als bruidjes over de Waardsedijk naar de plaats waar het beeldje geplaatst zou worden. Wat zal dat die zomeravond een bijzonder gezicht zijn geweest. Op de plaats aangekomen werd het beeldje in het kapelletje geplaatst en werd het geheel, naar goed Rooms gebruik, ingezegend. Meerdere buurtbewoners waren daarbij aanwezig, terwijl enkele buurmeisjes met een overvloed van bloemen deze plaats hadden versierd. De buurtbewoners hadden al aangegeven dat zij zorg zouden gaan dragen voor het onderhoud van het kapelletje. En zo kreeg de omgeving van Oudewater ineens een Limburgs sausje. ‘Mensen die langs het wegkapelletje wandelen of rijden zullen wel verbaasd zijn geweest over de permanente en fraaie bloemversiering, welke door mej. Bode-Duits en de familie Van Jaarsveld, de naaste buren, met zorg wordt bijgehouden. Nu de bisschoppen van Nederland de gelovigen oproepen tot gebed en boete op 12 en 13 oktober en tevens aansporen tot ‘eventuele voettochten naar een Mariaheiligdom’, bracht de directeur van onze ‘Meisjescongregatie’ het frisse en praktische idee, om groepsgewijs naar het Fatimabeeld aan de Waardsedijk te pelgrimeren. Het zou aanbeveling verdienen en te prijzen zijn, als ook andere instanties daarover beraadslagen om een stille tocht naar het Fatimabeeldje te maken. Ieder groep kan dan in stilzwijgen en biddend vertrekken (zoals in de Stille Omgang) vanaf de kerk of vanaf het Unioveld, bij de Mariakapel enige tijd bidden en daarna zich ontbinden en in gesprek zich weer naar huis begeven’. De oproep bleek niet aan dovenmansoren gericht te zijn, want in het parochieblaadje van november lezen we: Haar kunnen we beslist wel de moeder van het Mariakapelletje noemen. Het stond niet alleen op haar grond, maar vanaf het begin in 1960 al voelde zij zich er verantwoordelijk voor. De door haar vader Anton Duits aangelegde verlichting, verbonden met een kabel naar haar meterkast, werd dagelijks door haar bediend. Zodra ze ‘s morgens opstond, werd het lichtknopje aan en ‘s avonds als ze naar bed ging, weer uit gezet. Tot op de dag van vandaag, dus nu zo’n zestig jaar lang. Ook vond ze dat er bloemen moesten staan bij het kapelletje. Daarom vroeg ze aan familie Lelieveld die iets verder terug woonde aan de Waardsedijk of ze die bij hen uit hun bloementuin mocht plukken. Ze kreeg daar toestemming voor en zodoende fi etste ze elke twee weken naar Lelieveld om weer verse bloemen bij het Mariabeeldje te kunnen zetten. De nu inmiddels 91-jarige Mien had maar liefst 365 wekfl essen en daar konden natuurlijk wel enkele van gemist worden om bloemen in te zetten. Dat was een prachtig gezicht die bloemenpracht rond het beeldje. Het was zelfs Joop Joosten opgevallen die er een schilderij van maakte dat nu nog in haar huiskamer hangt. Mien kreeg het schilderij van hem, maar moest wel de lijst betalen. Later ging Mien bij het kapelletje vaste planten zetten, die staan er nu nog. Twee keer is het kapelletje vernield geweest: een keer kwam er door zware storm een boom bovenop en een keer heeft er een vernieling plaatsgevonden. Schoondochter Connie heeft toen zo goed en kwaad als het ging het beeldje gelijmd en opgeknapt. Maar nu is het kapelletje na 60 jaar wel aan een grote restauratie toe. Een stichting onder leiding van Kees van Achthoven heeft het plan opgevat om een nieuw kapelletje te maken en het wat ‘De bedetochten naar het veldkapelleke aan de Waardsedijk waren goed geslaagd. Reeds op de eerste dag (12 oktober) gingen verschillende losse groepen op om te bidden, terwijl die avond de Reinaldaclub door stromende regen de bedetocht ondernam en bij de kapel bad en zong: een echte boetetocht! Op de eigenlijke dag (13 oktober) was het een onafgebroken gaan en komen, de hele dag door. Meer dan tien georganiseerde groepen. De vrouwenorganisaties in de middag en de tocht der mannen in de avond. Bijna duizend parochianen hebben in die dagen de gevraagde bedetocht ondernomen. De parochie heeft zodoende wel haar aandeel gehad in het gebed en de boete, welke door de bisschoppen waren gevraagd.’ Bronnen: Mien Bode-Duits, Hennie Rietveld, Piet van Jaarsveld, Kees van Achthoven, ‘Nova’, het parochieblad van de St. Franciscusparochie in Oudewater, ‘250 Jaar Franciscaanse Zielzorg in Oudewater’, ‘Catechetische Rondleiding Franciscuskerk’ door Jeroen Hoogland, ‘Schoonheid en historie’ door Kees Veelenturf, ‘Het wegkapelletje in Snelrewaard’ door A. Straver, Heemtijdinghen 1982, De maker van het kapelletje Dirk Rietveld. De vorige afl everingen van ff z@ppen zijn gebundeld in vier delen. Daarbij is gebruik gemaakt van extra materiaal als aanvulling. De rijk geïllustreerde boekjes zijn voor € 17,50 te koop in Oudewater bij The Read Shop, de TIP en bij de schrijver zelf. meer naar de straatkant te verplaatsen. Zij willen er een mooi ijzeren hek omheen zetten, er een zitbank bij plaatsen en tevens het bordje van de Indiëgangers uit de kerk halen en naar het kapelletje brengen zodat beeldje en bordje na 60 jaar herenigd zijn. Dat kost natuurlijk aardig wat geld. Vandaar dat deze stichting sponsors zoekt. Mocht u interesse hebben, vraag dan informatie aan Kees: kvachthoven@hotmail.com. Pagina 9

Pagina 11

Heeft u een editie, issue of web onderwijs catalogussen? Gebruik Online Touch: uitgave digitaal op uw website plaatsen.

week 7 Lees publicatie 10Home


You need flash player to view this online publication